Trong khuôn khổ Tuần sinh hoạt công dân – sinh viên đầu khóa năm học 2026–2027, GS.TS Nguyễn Đức Trung – Hiệu trưởng Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh (HUB) đã có buổi gặp gỡ, chia sẻ với tân sinh viên về hành trình học tập trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi mạnh mẽ giáo dục và thị trường lao động. Từ AI, ngoại ngữ, năng lực liên ngành đến những câu chuyện về gia đình, T
Toàn cảnh buổi sinh hoạt
Khi thế giới thay đổi, cách học cũng phải thay đổi
Mở đầu cuộc trò chuyện, GS.TS Nguyễn Đức Trung đặt vấn đề về tốc độ phát triển nhanh chóng của công nghệ. AI đang từng ngày thay đổi cách con người tìm kiếm thông tin, học tập, nghiên cứu và làm việc. Những công việc trước đây cần nhiều thời gian để đọc, tổng hợp và hệ thống hóa tài liệu nay có thể được công nghệ hỗ trợ thực hiện nhanh hơn.
GS.TS. Nguyễn Đức Trung - Hiệu trưởng HUB chia sẻ với các bạn tân sinh viên
Điều đó đặt giáo dục đại học trước một câu hỏi: Nếu thế giới đang thay đổi nhanh, sinh viên có thể tiếp tục học theo cách cũ hay không?
Theo Hiệu trưởng HUB, giai đoạn 18–22 tuổi là khoảng thời gian đặc biệt quan trọng để người trẻ tích lũy kiến thức, thử nghiệm, trải nghiệm và xây dựng nền tảng cho sự nghiệp sau này.
Vì vậy, thay vì chỉ hỏi “Bốn năm nữa mình sẽ nhận được tấm bằng gì?”, sinh viên cần đặt câu hỏi lớn hơn: “Sau bốn năm đại học, mình sẽ trở thành người có những năng lực gì?”
Để làm được điều đó, sinh viên cần coi học tập như một công việc nghiêm túc, hình thành tính kỷ luật và khả năng quản trị thời gian. Học tập nghiêm túc không đồng nghĩa với việc từ bỏ trải nghiệm tuổi trẻ. Người học vẫn cần nghỉ ngơi, giao lưu, tham gia hoạt động, thể thao và dành thời gian cho gia đình. Điều quan trọng là biết mình đang hướng đến mục tiêu nào và sử dụng từng học kỳ để tiến gần hơn đến mục tiêu đó.
“Tuổi 18–22 là giai đoạn đặc biệt quan trọng để tạo nền tảng cho những thành công ở tuổi 30, 40 sau này.”
Tân sinh viên giao lưu với thầy hiệu trưởng
Không chỉ sử dụng AI, hãy học cách làm chủ AI
Theo GS.TS Nguyễn Đức Trung, khi AI ngày càng hiện diện sâu rộng trong học tập và đời sống, việc sử dụng các công cụ AI sẽ dần trở thành một kỹ năng quen thuộc. AI có thể là một “trợ lý học tập” hiệu quả, giúp sinh viên hệ thống hóa bài giảng, tóm tắt tài liệu, mở rộng nguồn tham khảo và tiếp cận tri thức nhanh hơn.
Tuy nhiên, điều quan trọng không nằm ở việc có sử dụng AI hay không, mà là người học có hiểu và kiểm chứng được những gì AI tạo ra. Sinh viên cần biết đánh giá kết quả đúng hay sai, lý giải được vì sao và vận dụng kiến thức vào những tình huống mới. “AI có thể hỗ trợ các bạn, nhưng điều quan trọng là phải hiểu AI đang làm gì, đúng hay sai và tại sao.”
Hiệu trưởng HUB cũng nhấn mạnh, biết sử dụng ChatGPT hay một công cụ AI chưa đồng nghĩa với hiểu và làm chủ AI. Công nghệ có thể liên tục thay đổi, nhưng nền tảng chuyên môn, tư duy phản biện và khả năng tự học sẽ giúp sinh viên thích nghi lâu dài. Vì vậy, người học cần tiến từ “biết sử dụng AI” đến “hiểu AI và làm chủ AI”, biến công nghệ thành công cụ hỗ trợ cho học tập, công việc và năng lực nghề nghiệp trong tương lai.
Lợi thế nằm ở giao điểm giữa kinh tế và công nghệ
Một thông điệp đáng chú ý khác được Hiệu trưởng HUB nhấn mạnh là yêu cầu về năng lực liên ngành.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, một sinh viên giỏi tài chính – ngân hàng nhưng thiếu hiểu biết về công nghệ có thể gặp giới hạn. Ngược lại, người giỏi công nghệ nhưng thiếu kiến thức về kinh tế, tài chính, quản trị, dòng tiền và thị trường cũng có thể gặp khó khăn khi đưa giải pháp công nghệ vào thực tiễn.
Vì vậy, sinh viên kinh tế cần hiểu thêm về công nghệ, dữ liệu và AI; người học công nghệ cũng cần trang bị kiến thức về kinh tế, tài chính và quản trị.
Đặc biệt trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng, khi ngân hàng số, FinTech, dữ liệu và AI ngày càng tham gia sâu vào hoạt động của các tổ chức tài chính, sự kết hợp giữa hai nhóm năng lực này sẽ tạo ra lợi thế quan trọng cho nguồn nhân lực tương lai. Sinh viên vì thế không nên tự giới hạn mình bằng câu hỏi “Tôi đang học ngành gì?”, mà cần tiến thêm một bước: “Ngành học của tôi có thể kết nối với những lĩnh vực nào để tạo ra giá trị mới?”
Tân sinh viên chụp hình lưu niệm cùng Ban lãnh đạo nhà trường
Ngoại ngữ, kỹ năng số phải được chuẩn bị từ sớm
Bên cạnh AI và chuyên môn, GS.TS Nguyễn Đức Trung đặc biệt nhắn nhủ tân sinh viên về ngoại ngữ. Ngôn ngữ không phải năng lực có thể để đến năm cuối rồi học dồn nhằm vượt qua một kỳ thi. Đó là quá trình tích lũy lâu dài và thường xuyên.
Tương tự, các kỹ năng số cũng cần được chuẩn bị từ những năm đầu. Khi AI ngày càng thực hiện tốt các thao tác cơ bản, năng lực của sinh viên phải tiến lên mức cao hơn: phân tích thông tin, xử lý dữ liệu, giải quyết vấn đề và hỗ trợ ra quyết định. Ngoại ngữ, công nghệ và kỹ năng số vì vậy không nên trở thành những “món nợ” trước ngày tốt nghiệp, mà phải là hạ tầng năng lực để sinh viên học tập và phát triển trong suốt hành trình đại học.
Bốn năm đại học – xây nền móng cho nhiều năm phía trước
Từ những chia sẻ về AI và phương pháp học tập, Hiệu trưởng HUB gợi mở cho tân sinh viên cách tiếp cận chủ động với lộ trình đại học.
Nếu biết quản trị thời gian và tận dụng sự linh hoạt của đào tạo tín chỉ, sinh viên có thể chủ động tích lũy kiến thức chuyên ngành, ngoại ngữ, công nghệ, kỹ năng và trải nghiệm thực tế; đồng thời chuẩn bị cho nghiên cứu, thực tập, khởi nghiệp hoặc học tập ở trình độ cao hơn.
Mục tiêu không đơn thuần là học nhanh hơn, mà là đi xa hơn trong cùng một khoảng thời gian. Cuối buổi gặp gỡ, câu chuyện được GS.TS Nguyễn Đức Trung đưa trở về với gia đình. Bằng cách chia sẻ gần gũi, Thầy nhắc tân sinh viên rằng phía sau cơ hội được bước vào giảng đường đại học là thời gian, công sức, nguồn lực và rất nhiều kỳ vọng mà cha mẹ dành cho con.
Điều cha mẹ mong nhận lại không nhất thiết là vật chất, mà trước hết là niềm vui khi nhìn thấy con trưởng thành và niềm tự hào về những gì con đạt được.
“Hãy học, hãy làm việc để sau này bố mẹ có thể tự hào về các bạn.”
Công nghệ sẽ tiếp tục thay đổi. Những công cụ phổ biến hôm nay có thể được thay thế trong tương lai. Nhưng nền tảng chuyên môn, khả năng học hỏi, tư duy phản biện, ngoại ngữ, năng lực công nghệ, tính kỷ luật và tinh thần chủ động vẫn là những giá trị giúp người trẻ thích ứng trước mọi thay đổi. Với những tân sinh viên vừa bắt đầu hành trình tại HUB, bốn năm phía trước vì vậy không đơn thuần là bốn năm để nhận một tấm bằng.
Nếu bố trí khoa học, hợp lý kế hoạch học tập. Trong 4 năm sẽ phát triển đầy đủ kỹ năng, kiến thức, năng lực và kết hợp ngành phụ Fintech, AI và chứng chỉ Premaster ngành yêu thích. Thậm chí học xong ngành thạc sĩ và trải nghiệm thực tế 1 năm. Nếu đã thành thạo tiếng anh có thể học thêm ngành 2 Ngôn ngữ Trung Quốc.
Đó là bốn năm để tạo dựng năng lực, tạo ra sự khác biệt và chuẩn bị cho nhiều thập kỷ của hành trình nghề nghiệp phía trước.