Hội thảo khoa học cấp Trường với chủ đề “Thư viện số và trí tuệ nhân tạo: Tái định hình vai trò thư viện trong giáo dục đại học hiện đại”

Sáng ngày 24/08/2026, tại Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh (HUB), Trung tâm Thông tin – Thư viện đã tổ chức thành công Hội thảo khoa học cấp Trường với chủ đề “Thư viện số và trí tuệ nhân tạo: Tái định hình vai trò thư viện trong giáo dục đại học hiện đại” với gần 100 đại biểu tham dự.

Hội thảo là diễn đàn học thuật để các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, giảng viên, cán bộ thư viện và đại diện các đơn vị, doanh nghiệp công nghệ cùng chia sẻ kinh nghiệm, trao đổi về những cơ hội, thách thức và yêu cầu đặt ra đối với thư viện đại học trước sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI). Qua đó, Hội thảo góp phần gợi mở những định hướng nhằm nâng cao vai trò của thư viện, hỗ trợ đào tạo, nghiên cứu khoa học và phục vụ người học trong bối cảnh giáo dục đại học hiện đại.
Tham dự Hội thảo, về phía Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh có GS.TS. Nguyễn Đức Trung – Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng; đại diện lãnh đạo các đơn vị, giảng viên và viên chức thuộc Trường. Hội thảo cũng vinh dự đón tiếp ThS. Trần Thị Hồng Xiêm – Chủ tịch Liên Chi hội Thư viện Đại học phía Nam (VILASAL), cùng đại diện lãnh đạo thư viện các trường đại học, thư viện tỉnh, các đơn vị đối tác và các tác giả, nhà khoa học.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, GS.TS. Nguyễn Đức Trung – Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh ý nghĩa của chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đối với giáo dục đại học nói chung và hoạt động thông tin – thư viện nói riêng. Trong bối cảnh công nghệ đang làm thay đổi sâu sắc phương thức tiếp cận, khai thác và sử dụng tri thức, thư viện đại học cần chủ động đổi mới phương thức hoạt động, nâng cao năng lực đội ngũ và phát huy vai trò trong hỗ trợ đào tạo, nghiên cứu khoa học và phục vụ người học.

Tại Hội thảo, các đại biểu đã lắng nghe 04 báo cáo tham luận, tiếp cận chủ đề từ nhiều góc độ khác nhau, từ định hướng chiến lược, phát triển năng lực số đến đạo đức học thuật và ứng dụng công nghệ trong thực tiễn.
ThS. Trần Vĩnh Nguyên – Giám đốc Trung tâm Thông tin – Thư viện HUB trình bày tham luận “Tổng quan về thư viện số và trí tuệ nhân tạo: Tái định hình vai trò thư viện trong giáo dục đại học hiện đại”, tập trung làm rõ những thách thức đặt ra đối với thư viện đại học và định hướng chuyển dịch vai trò từ quản lý tài nguyên sang quản trị tri thức số, phát triển năng lực AI, hỗ trợ nghiên cứu và xây dựng cộng đồng học thuật.

PGS.TS. Nguyễn Minh Nhật – Phó Trưởng khoa Ngân hàng HUB trình bày tham luận “Nâng cao năng lực số, đào tạo và tái đào tạo cho cán bộ thư viện và người học”, nhấn mạnh vai trò then chốt của nguồn nhân lực và yêu cầu xây dựng lộ trình đào tạo, tái đào tạo thường xuyên gắn với chuẩn năng lực số.

TS. Bùi Thu Hằng – Giám đốc Trung tâm Thông tin, Thư viện và Bảo tàng, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG TP.HCM trình bày tham luận “Vai trò của thư viện trong bảo đảm đạo đức số, bản quyền và quyền riêng tư”, làm rõ trách nhiệm của thư viện trong hướng dẫn sử dụng AI có trách nhiệm, bảo vệ dữ liệu cá nhân, hỗ trợ trích dẫn và góp phần bảo đảm liêm chính học thuật.

TS. Trương Bá Hà – Giám đốc Công ty TNHH Phần mềm và Tư vấn Kim Tự Tháp (PSC) trình bày tham luận “Từ trợ lý đến tác nhân: Kiến trúc ứng dụng AI xuyên suốt hệ quản trị thư viện hiện đại – Thực tiễn triển khai tại Thư viện HUB”, giới thiệu hướng ứng dụng AI từ trợ lý đến tác nhân thông minh, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu chuẩn hóa dữ liệu, kiểm soát hệ thống và duy trì vai trò quyết định của con người.

Phiên thảo luận diễn ra sôi nổi dưới sự điều hành của Đoàn chủ tọa, tập trung vào những vấn đề như vai trò của thư viện trong bối cảnh AI, phát triển năng lực số, bảo đảm bản quyền, quyền riêng tư, liêm chính học thuật, chuẩn hóa dữ liệu và lựa chọn giải pháp công nghệ phù hợp. ThS. Trần Thị Hồng Xiêm -  Chủ tịch Liên Chi hội Thư viện Đại học phía Nam (VILASAL) nhấn mạnh vai trò của thư viện trong bảo đảm liêm chính học thuật, phát triển cơ sở dữ liệu và nâng cao năng lực số cho đội ngũ. TS. Đặng Đình Tân – Trưởng Khoa Kế Toán – Kiểm toán HUB ghi nhận những đổi mới tích cực của Thư viện HUB và đề xuất phát triển mô hình một điểm truy cập. Ông Hoàng Ngọc Tuấn -  Thư viện Đại học Công nghệ TP.HCM chia sẻ những kết quả thực tiễn trong chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo tại thư viện đại học.

Hội thảo khoa học cấp Trường “Thư viện số và trí tuệ nhân tạo: Tái định hình vai trò thư viện trong giáo dục đại học hiện đại” khép lại với nhiều nội dung chuyên môn có giá trị, góp phần tạo không gian kết nối, trao đổi học thuật giữa các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, cộng đồng thư viện và doanh nghiệp công nghệ; đồng thời khẳng định vai trò ngày càng chủ động của thư viện trong tiến trình chuyển đổi số của giáo dục đại học.
Trong kỷ nguyên AI, tái định hình thư viện không phải là thay đổi sứ mệnh, mà là đổi mới cách thức thực hiện sứ mệnh để đồng hành hiệu quả hơn với người học, giảng viên và hoạt động nghiên cứu.