Hội thảo Khoa học cấp Trường 2026 – “Đổi mới vai trò của kế toán, kiểm toán và quản trị rủi ro trong bối cảnh chuyển đổi số, cải cách thể chế và hội nhập quốc tế”

        Sáng ngày 27/06/2026, tại Hội trường HT2 (56 Hoàng Diệu 2), Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh đã long trọng tổ chức Hội thảo Khoa học cấp Trường năm 2026. Sự kiện là diễn đàn học thuật quy mô, thu hút sự quan tâm lớn từ giới chuyên gia, doanh nghiệp cùng đông đảo các nhà khoa học.

- Về phía các khách mời hội thảo vinh dự có sự tham dự:

+ GS.TS Phan Văn Dũng (Paris University of International Education);

+ Bà Phạm Nguyễn Thị Ngọc Châu, đại diện Học viện Smart Train

+ Bà Võ Thị Diễm Hằng, Giám đốc Công ty TNHH Tera Việt Nam.

-  Về phía Trường Đại học Ngân hàng TP. HCM:

 + TS. Nguyễn Trần Phúc, Phó Hiệu trưởng thường trực, Chủ trì hội thảo,

+ TS. Nguyễn Quốc Thắng, Phó Trưởng khoa Kế toán - Kiểm toán, Đồng chủ trì,

+ TS. Nguyễn Thị Mai Hương, Phó Trưởng khoa Kế toán - Kiểm toán,

+ TS. Trần Chí Chinh, Phó Trưởng khoa Ngân hàng,

+ ThS. Trần Vĩnh Nguyên,  Giám đốc Trung tâm Thông tin - Thư viện,

Cùng các thầy cô lãnh đạo các Khoa, Phòng ban cùng toàn thể lãnh đạo, giảng viên Khoa Kế toán – Kiểm toán và các nghiên cứu sinh, học viên cao học, cựu sinh viên và sinh viên khoa và trường.

Phát biểu khai mạc hội thảo, TS. Nguyễn Trần Phúc – Phó Hiệu trưởng Nhà trường nhấn mạnh, dưới tác động của làn sóng chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI), lĩnh vực kế toán, kiểm toán và quản trị rủi ro đang có sự dịch chuyển sâu sắc cả về phương thức hoạt động lẫn cách tiếp cận. Từ chức năng tuân thủ và kiểm soát truyền thống, các lĩnh vực này hiện nay đã mở rộng sang vai trò dự báo, tư vấn nhằm hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp. Sự phát triển này vừa mang lại nhiều cơ hội, vừa đặt ra không ít thách thức, đòi hỏi các thế hệ làm nghề phải đổi mới tư duy và phương pháp tiếp cận.

Theo Phó Hiệu trưởng, hội thảo chính là diễn đàn quan trọng để các chuyên gia, nhà khoa học và doanh nghiệp cùng trao đổi kinh nghiệm, đề xuất giải pháp gắn kết đào tạo với thực tiễn nhằm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đồng thời, việc khai thác và chuyển hóa hiệu quả dữ liệu thành tri thức sẽ là yếu tố then chốt giúp các tổ chức nâng cao năng lực quản trị, tạo dựng lợi thế cạnh tranh và phát triển bền vững.

Hội thảo đã ghi nhận nhiều báo cáo khoa học chất lượng, tập trung vào những vấn đề trọng tâm của việc đổi mới vai trò kế toán, kiểm toán và quản trị rủi ro trong bối cảnh chuyển đổi số, cải cách thể chế và hội nhập quốc tế.

Mở đầu phiên báo cáo, GS.TS Phan Văn Dũng (Paris University of International Education) đã trình bày tham luận "Quản trị rủi ro ngành kế toán – kiểm toán trong kỷ nguyên số". Tác giả chỉ ra rằng, sự tăng trưởng kinh tế toàn cầu cùng cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang định hình lại các mô hình kinh doanh, từ đó chi phối mạnh mẽ kỳ vọng của người sử dụng thông tin tài chính và vai trò của các chuyên gia kế toán trên toàn thế giới. Dù công nghệ số giúp nâng cao tính minh bạch, hiệu quả nhưng cũng tạo ra những rủi ro hệ thống mới, thách thức nghiêm trọng các khuôn khổ quản trị truyền thống. Do đó, tác giả kiến nghị cần xây dựng quy trình cụ thể để nhận diện hình thái rủi ro số, phân tích tác động hệ thống, từ đó đề xuất một khung quản trị sinh thái toàn diện.

Tiếp đến, ThS. Đỗ Thị Hương đã đại diện Nhóm tác giả trình bày tham luận "Tái định vị kiểm toán nội bộ: từ chức năng tuân thủ đến năng lực quản trị chiến lược". Nhóm nghiên cứu nhận định, trong bối cảnh chuyển đổi số, kiểm toán nội bộ đang dịch chuyển mạnh mẽ từ vai trò kiểm soát sang đối tác tạo giá trị và tham vấn chiến lược. Theo khảo sát của IIA Việt Nam (2025), xu hướng kiểm toán đến năm 2035 sẽ tập trung vào kiểm toán liên tục, an ninh mạng, AI và bảo đảm ESG. Để đáp ứng yêu cầu này, kiểm toán viên nội bộ cần phát triển bốn năng lực cốt lõi bao gồm: hiểu biết kinh doanh, tư duy dữ liệu, năng lực công nghệ, ESG cùng khả năng dẫn dắt sự thay đổi với lộ trình phù hợp mức độ trưởng thành số của doanh nghiệp. Hàm ý thực tiễn cho thấy, chuyển đổi số trong kiểm toán nội bộ cần đi theo lộ trình từ xây dựng nền tảng dữ liệu, tự động hóa, phân tích dữ liệu cho đến nâng cao năng lực kiểm toán công nghệ và AI; trong đó, nền tảng quản trị dữ liệu vững chắc chính là điều kiện tiên quyết.

Ở góc nhìn phát triển bền vững, TS. Tăng Mỹ Sang đã đại diện Nhóm tác giả trình bày tham luận "Rủi ro tẩy xanh từ góc nhìn dữ liệu thông tin phát triển bền vững tại các doanh nghiệp sản xuất Việt Nam". Bài báo cáo nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm chứng và đảm bảo tính so sánh của thông tin ESG nhằm tăng tính minh bạch của dữ liệu, giảm thiểu nguy cơ tẩy xanh. Để nâng cao chất lượng quản trị và công bố thông tin ESG, nhóm tác giả đề xuất triển khai đồng bộ các giải pháp: tích hợp nền tảng dữ liệu ESG; chuẩn hóa phương pháp đo lường và chỉ tiêu báo cáo; thiết lập cơ chế kiểm soát nội bộ chuyên biệt; mở rộng vai trò của kiểm toán đối với thông tin ESG; minh bạch hóa cách tiếp cận công bố thông tin; đồng thời hoàn thiện khung pháp lý cùng hướng dẫn thực thi thống nhất, hiệu quả.

Cũng liên quan đến tiến trình hội nhập, tham luận "Tái định vị vai trò kế toán, kiểm toán nội bộ và quản trị rủi ro trong triển khai IFRS 9 tại ngân hàng Việt Nam: góc nhìn từ chuyển đổi số" do TS. Huỳnh Thị Ngọc Anh đại diện Nhóm tác giả thuộc Khoa Kế toán - Kiểm toán trình bày đã thu hút nhiều sự quan tâm. Bài nghiên cứu tập trung phân tích các giải pháp công nghệ dữ liệu lớn (Big Data) và tự động hóa nhằm hỗ trợ lộ trình áp dụng Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế IFRS 9 trong hệ thống ngân hàng Việt Nam, đặc biệt là việc xây dựng mô hình tính toán tổn thất tín dụng dự kiến (ECL) giúp tối ưu hóa quy trình phân loại tài sản tài chính và nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro của các ngân hàng thương mại hiện nay.

Sau các bài tham luận, phiên thảo luận đã diễn ra sôi nổi với nhiều ý kiến phản biện đa dạng, sâu sắc từ giới học thuật và đại diện doanh nghiệp.

Dưới góc nhìn chuyên gia, TS. Trần Chí Chinh (Phó Trưởng khoa Ngân hàng) nhận định AI đang tham gia ngày càng sâu vào quy trình xử lý dữ liệu và hỗ trợ ra quyết định, tiêu biểu như mô hình cho vay tự động dựa trên thuật toán AI tại các ngân hàng. Tuy nhiên, xu hướng này đặt ra thách thức lớn về trách nhiệm giải trình khi hệ thống AI dẫn đến sai sót hoặc tổn thất. Đồng quan điểm với GS.TS Phan Văn Dũng về rủi ro mập mờ trách nhiệm khi lỗi bị quy cho hệ thống thay vì con người, TS. Trần Chí Chinh khẳng định các tổ chức cần thiết lập cơ chế quản trị, kiểm soát và giám sát chặt chẽ nhằm đảm bảo mọi quyết định do AI hỗ trợ đều có thể được truy vết và xác định rõ trách nhiệm.

Ở góc độ đào tạo và kết nối cung - cầu, Bà Phạm Nguyễn Thị Ngọc Châu (Học viện Smart Train) chia sẻ, từ năm 2013, Smart Train đã đưa các chương trình đào tạo và chứng chỉ kiểm toán quốc tế vào Việt Nam. Đến nay, đơn vị vẫn ghi nhận nhu cầu đào tạo rất lớn từ doanh nghiệp, đồng thời luôn phối hợp chặt chẽ với các trường đại học để xây dựng hệ sinh thái học tập gắn liền với thực tiễn. Bên cạnh các cuộc thi học thuật và chuyên đề cập nhật kiến thức cho giảng viên, sinh viên, Smart Train luôn chú trọng nhận diện các xu hướng mới từ hiệp hội nghề nghiệp và yêu cầu thực tế của doanh nghiệp để đồng hành cùng các trường đại học cập nhật chương trình, đáp ứng tốt nhu cầu nhân lực trong bối cảnh mới.

Đại diện cho góc nhìn từ doanh nghiệp, Bà Võ Thị Diễm Hằng (Giám đốc Công ty TNHH Tera Việt Nam) cho rằng chuyển đổi số và sự thay đổi của cơ chế quản lý đang đặt ra nhiều thách thức lớn cho doanh nghiệp, công tác kế toán, kiểm toán, quản trị rủi ro và đào tạo nguồn nhân lực. Hiện nay, các doanh nghiệp đặc biệt chú trọng tuyển dụng nhân sự có kỹ năng công nghệ, đủ năng lực ứng dụng AI vào công việc nhưng vẫn phải nắm vững các quy định pháp lý hiện hành trong bối cảnh hệ thống pháp luật còn thiếu đồng bộ. Đặc biệt, bà nhấn mạnh "đạo đức số" sẽ là vấn đề cốt lõi cần được quan tâm nghiên cứu sâu, bởi AI suy cho cùng chỉ là công cụ hỗ trợ, con người mới là chủ thể quyết định vận hành, kiểm soát và chịu trách nhiệm.

Đồng tình với các nhận định trên, ThS. Trần Vĩnh Nguyên (Giám đốc Trung tâm Thông tin – Thư viện) khẳng định dù công nghệ phát triển mạnh mẽ đến đâu thì vai trò của người làm kế toán, kiểm toán vẫn không thể thay thế. Làn sóng công nghệ đòi hỏi các hoạt động kiểm soát nội bộ và báo cáo ESG phải đổi mới về phương thức thực hiện lẫn cơ chế quản trị, nhưng văn hóa và đạo đức nghề nghiệp vẫn luôn là lợi thế cạnh tranh cốt lõi của mỗi cá nhân và tổ chức. Ông cũng chia sẻ thêm, Trung tâm Thông tin – Thư viện đã chủ động bổ sung các nguồn học liệu số hiện đại cùng cơ sở dữ liệu chuyên sâu FinPro để phục vụ tối đa nhu cầu học tập, nghiên cứu trong bối cảnh mới này.

Thay mặt Ban tổ chức, TS. Nguyễn Quốc Thắng – Phó Trưởng khoa Kế toán - Kiểm toán đã phát biểu tổng kết hội thảo và khái quát bốn định hướng hành động nổi bật bao gồm:

Thứ nhất, nghề kế toán – kiểm toán đang chuyển dịch mạnh mẽ từ vai trò ghi chép, kiểm tra đơn thuần sang vai trò cung cấp thông tin, phân tích dữ liệu chuyên sâu nhằm hỗ trợ ra quyết định chiến lược và bảo đảm tính phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Thứ hai, chuyển đổi số mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đi kèm các rủi ro mới về an ninh mạng, dữ liệu và tính minh bạch thông tin; trong bối cảnh đó, đạo đức nghề nghiệp, sự độc lập và trách nhiệm giải trình tiếp tục là nền tảng cốt lõi của nghề.

Thứ ba, công tác quản trị rủi ro cần được thực hiện theo hướng tích hợp chặt chẽ giữa kế toán, quản trị rủi ro và kiểm toán nội bộ nhằm nâng cao hiệu quả quản trị tổng thể của doanh nghiệp.

Thứ tư, công tác đào tạo cần đổi mới theo hướng phát triển toàn diện nguồn nhân lực có năng lực chuyên môn vững vàng, kỹ năng số và tư duy quản trị, trên cơ sở thắt chặt sự phối hợp giữa ba bên: Nhà nước, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo.

Với hơn 40 công trình nghiên cứu chất lượng được trình bày, hội thảo không chỉ mang giá trị học thuật cao mà còn là nguồn tham khảo quan trọng cho các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo trong việc định hướng phát triển ngành kế toán, kiểm toán và quản trị rủi ro tại Việt Nam. Ban Tổ chức trân trọng cảm ơn sự tham gia và những đóng góp quý báu của các nhà khoa học, chuyên gia, doanh nghiệp, đồng thời kỳ vọng các kết quả nghiên cứu này sẽ tiếp tục được ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn.

Hội thảo đã kết thúc thành công tốt đẹp vào lúc 11h00 cùng ngày, để lại nhiều dư âm tích cực và mở ra kỳ vọng lớn về những bước tiến mới trong việc đổi mới vai trò của kế toán, kiểm toán và quản trị rủi ro tại Việt Nam trước xu thế chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.